Lâu nay, những người yêu thương tiếng Việt bình thường với một số tài liệu lúc nói đến chữ quốc ngữ thường mang đến rằng giáo sĩ Alexandre de Rhodes (thường gọi là Đắc Lộ), tác giả cuốn Từ điển Việt - Bồ - La in tại La Mã năm 1651, là ông tổ của chữ quốc ngữ.

Bạn đang xem: Tiếng việt việt nam

Thế nhưng, sự thật chưa hẳn là vậy…

Ngay từ khi bập bẹ, bọn họ đã nói tiếng Việt, và trọn vẹn không gồm gì nặng nề khăn. Nhưng "tiếng Việt khó quá!" là ý kiến của rất nhiều người phương Tây khi tiếp cận tiếng Việt.


*


Tiếng Việt cấu trúc đơn giản; đơn âm không tồn tại "thì", không có chia động từ, không có tiếp đầu ngữ, vĩ ngữ thì bao gồm gì là khó?

Xin thưa, đối với người phương Tây, tiếng Việt nặng nề ở chỗ phân phát âm (nghe với nói).

Giáo sĩ Marini, người đã từng đến Đàng trong những thập niên đầu thế kỷ 17, viết: "Khi đọc, người Việt không cần phải cụ đổi tiếng mà vẫn tạo nên một tiếng ấy bao gồm nhiều nghĩa không giống nhau, bởi vị họ chỉ cần lên giọng hoặc hạ giọng tùy thuộc vào cường độ và nhịp điệu" (Lịch sử chữ quốc ngữ, Đỗ quang Chính, NXB Tôn Giáo 2012, trang 15).


*

Đây là một nhận xét cực kỳ "mới" nhưng người Việt họ không bao giờ để ý. Chỉ cần cố gắng đổi tí chút khẩu âm với không cụ đổi khẩu hình thì những chữ "ca, cà, cá, cả" sở hữu nghĩa không giống nhau một trời một vực.

Nửa cuối thế kỷ 16, các giáo sĩ thừa sai mẫu Tên (Jésu) đã bắt đầu đến châu Á truyền đạo. Một trong những nơi họ đến ban đầu chính là Trung Quốc, nơi nhưng mà trước đó vài thế kỷ, Maco Polo, thương lái người Ý, đã đến và sở hữu về nhiều đồ vật lạ lùng của phương Đông.

Dòng tên là một chiếc tu trí thức của đạo Thiên Chúa. Tất cả những giáo sĩ của loại này đều tất cả trình độ tiến sĩ, nếu ai không đạt được bằng cấp ấy thì buộc phải rời dòng.

Những giáo sĩ này xuất thân từ những nước sử dụng chữ viết Latin nên lúc đến những nước sử dụng chữ tượng hình đã gặp cực nhọc khăn vào việc truyền đạo. Bởi vì là những trí thức gồm trình độ cao, họ nhanh lẹ học nói tiếng của người bản địa.

Song việc truyền đạo ko chỉ nói là đủ, cơ mà cần phải gồm kinh sách để những con chiên tất cả thể học, đọc theo và truyền lại. Bởi không có giáo sĩ, thầy giảng nào có thể vắt thế tởm sách. Cơ mà chữ tượng hình thì rất khó học, và mất rất nhiều thời gian để học mới có thể đọc sách được, chứ chưa nói đến việc dịch lại tởm sách nước ngoài.

Mặt khác, việc truyền đạo Thiên Chúa vào các nước này (trong đó bao gồm nước ta) vào thời điểm ấy không phải cơ hội nào cũng suôn sẻ, dễ dàng, liên tục, vị tùy thuộc vào sự vui buồn của quan quân địa phương, tùy thuộc vào tình trạng chính sự im ả giỏi loạn lạc của quốc gia mà những giáo sĩ chiếc Tên đặt chân đến.

Nhiều giáo sĩ sau một thời gian ngắn truyền đạo đã bị bắt, bị giết, bị đuổi đi...

Để có thể truyền lại kinh sách một cách tốt hơn, các giáo sĩ đã nghĩ ra phương pháp "Latin hóa chữ tượng hình". Và họ đã có tác dụng việc này ở Ấn Độ, Trung Quốc cùng Nhựt Bổn.


*

*

Đầu thế kỷ 17, một số giáo sĩ thuộc loại Tên đã đến Hội An. Họ sử dụng tiếng Hán cùng Nhựt để giao tiếp với dân địa phương qua phiên dịch của những thương nhân.

Đến năm 1617, giáo sĩ Francesco de Pina người Bồ Đào Nha đến Hội An và Nước Mặn (thuộc Bình Định), rồi trở về cư ngụ tại Thanh Chiêm (Điện Bàn, Quảng Nam) đã học rất cấp tốc tiếng Việt cùng trở thành người phương Tây giỏi tiếng Việt nhất thời bấy giờ.

Và để tất cả thể truyền lại ghê sách học thuyết của đạo Thiên Chúa, Pina thuộc một số giáo sĩ khác đã có kinh nghiệm Latin hóa tiếng Nhựt, Hán bắt tay vào Latin hóa tiếng Việt.

Thuở ấy, người Việt vẫn nói tiếng Việt như bây giờ. Song do phải trải qua 1.000 năm bị Trung Quốc đô hộ, giới trí thức nước ta bị ảnh hưởng của china rất mạnh. Ko rõ trước đó, người Việt có chữ riêng biệt của mình tốt không. Song các triều đại của người Việt sau đây đều sử dụng chữ Hán trong số văn bản chủ yếu thức.

Khoảng thế kỷ thứ 10, người Việt đã "sáng chế" ra thứ chữ Việt bằng bí quyết mượn chữ Hán nhưng viết, gọi là chữ Nôm (nghĩa là Nam, sau gọi là quốc âm). Song nếu chữ Hán khó khăn một thì chữ Nôm khó mười. Bởi phải biết với giỏi chữ Hán mới bao gồm thể viết được, học được chữ Nôm.

Đối với người Việt học chữ Nôm đã khó, với người ngoại quốc xa lạ với chữ tượng hình thì chữ Nôm càng khó. Vẫn bao gồm thể học được, viết được nhưng ko thể phổ biến rộng được. Bởi vì vậy những giáo sĩ đã nghĩ đến việc Latin hóa tiếng Việt bằng mẫu tự Latin, mà ngày xưa gọi là "chữ Annam viết bằng mẫu tự Latin".

Có một số người được công nhận là "tác giả" chữ quốc ngữ là các giáo sĩ Francesco de Pina, Gaspar d’Amaral với Antonio Barbosa (đều là người Bồ Đào Nha), Cristoforo Borri (người Ý), Alexandre de Rhodes (người Pháp)...

Giáo sĩ Borri chỉ ở nước ta bố năm từ 1615 đến 1618. Còn tía giáo sĩ còn lại đều đến Đàng trong năm 1624 cùng đều là học trò tiếng Việt của giáo sĩ Francesco de Pina.

Xem thêm: Văn 10 Hoạt Đông Giao Tiếp Bằng Ngôn Ngữ Tt

Tuy nhiên, vào số này, chỉ bao gồm giáo sĩ Đắc Lộ đến in cuốn sách tiếng Việt đầu tiên là cuốn Từ điển Việt - Bồ - La đề nghị được dân Việt chỉ ra rằng "ông tổ" của chữ quốc ngữ từ hơn trăm năm qua.